Cựu Hồng y Mỹ Theodore McCarrick đã bị buộc phải từ bỏ giáo phẩm của mình trong Giáo hội Công giáo Roma sau khi ông bị kết tội xâm hại tình dục trẻ vị thành niên và người lớn, Vatican cho biết hôm thứ Bảy.
Đức Giáo hoàng Phanxicô đã quyết định rằng phán quyết này, theo sau kháng nghị của ông McCarrick, một nhân vật có thế lực trong tư cách là Tổng Giám mục Washington, D.C. từ năm 2001 đến 2006, là phán quyết cuối cùng.
Một thông cáo của Vatican cho biết những tội của ông đã trở nên nghiêm trọng hơn bởi “yếu tố tăng nặng của hành vi lạm dụng quyền lực.”
Hồi tháng 7, ông McCarrick, 88 tuổi, trở thành giáo sĩ cao cấp đầu tiên của Giáo hội Công giáo Roma sau gần 100 năm bị tước danh hiệu hồng y. Giờ ông trở thành chức sắc cao cấp nhất của Giáo hội bị buộc hoàn tục trong thời hiện đại.
Quyết định này được đưa ra trong khi Giáo hội tiếp tục vật lộn với cuộc khủng hoảng xâm hại tình dục kéo dài nhiều thập niên. Các cuộc điều tra đã phơi bày chuyện các linh mục ấu dâm đã được thuyên chuyển từ giáo xứ này đến giáo xứ khác ra sao thay vì bị buộc hoàn tục hoặc bàn giao cho nhà chức trách dân sự xử lí ở nhiều nước trên toàn cầu.
Với phán quyết này, Đức Giáo hoàng Phanxicô dường như đang gửi một tín hiệu rằng ngay cả những người ở thượng tầng phẩm trật cũng sẽ bị buộc phải chịu trách nhiệm.
Phán quyết này, được đưa ra bởi Công nghị của Bộ Giáo lí Đức tin Vatican ba ngày trước, được công bố trước một đại hội vào tuần sau tại Vatican giữa những người đứng đầu các Giáo hội Công giáo cấp quốc gia để thảo luận về cuộc khủng hoảng xâm hại tình dục toàn cầu.
Bị buộc hoàn tục có nghĩa là ông McCarrick không còn có thể tự gọi mình là linh mục hay cử hành các bí tích, dù ông sẽ được cho phép cử hành lễ đối với người lâm chung trong trường hợp khẩn cấp.
Các cáo buộc nhắm vào ông McCarrick có từ hàng chục năm trước khi ông vẫn còn đang vươn lên đứng đầu hàng giáo phẩm trong Giáo hội Mỹ.
Ông McCarrick, hiện đang sống ẩn dật ở một tu viện hẻo lánh ở bang Kansas, đã lên tiếng công khai đáp lại chỉ một trong những cáo buộc, nói rằng ông hoàn toàn không nhớ gì về vụ việc bị nói là xâm hại tình dục một cậu bé 16 tuổi hơn 50 năm trước.
Ông McCarrick cũng bị xét thấy đã phạm tội dụ dỗ. Tội này xảy ra khi một linh mục sử dụng bí tích xưng tội làm cái cớ để thực hiện một hành vi vô đạo đức với người xưng tội.
VATICAN CITY (NV) — Giới hữu trách cho hay các mảnh xương cốt tìm thấy tại Vatican trong một công trình xây cất có thể liên hệ đến một trong hai cô gái bị mất tích khoảng 35 năm trước đây.
Ông Pietro Orlandi, em của Emanuela, trong chương trình phỏng vấn của đài truyền hình RAI. (Hình: Fabio Fustaci/ANSA via AP)
Thử nghiệm DNA sẽ được tiến hành để xem các mảnh hài cốt này có phải là của cô Emanuela Orlandi hay Mirella Gregori, cả hai đều 15 tuổi, khi mất tích vào năm 1983, theo bản tin hãng thông tấn UPI hôm Thứ Tư, ngày 31 Tháng Mười.
Chánh công tố viên tại Rome, ông Giuseppe Pighatone, ra lệnh cho cơ quan cảnh sát phải tìm cách xác định độ tuổi, giới tính của nạn nhân và đã được chôn bao lâu rồi.
Các mảnh xương cốt được tìm thấy hôm Thứ Ba trong khi có cuộc trùng tu một tòa nhà nằm cạnh tòa đại sứ của Vatican tại Ý. Giới hữu trách nói các mảnh này gồm xương sọ và răng.
Cha của cô Emanuela từng làm việc cho ngân hàng Vatican. Cô Emanuela bị mất tích sau khi đi học nhạc và không thấy về.
Việc cô mất tích khiến có nhiều giả thuyết, liên quan đến cả thành phần băng đảng Mafia và âm mưu ám sát Đức Giáo Hoàng John Paul II vào năm 1981.
Linh mục Gabriele Amorth, người chuyên trừ tà (exorcist) của Vatican, nói rằng cô Emanuela có thể đã bị giữ làm nô lệ tình dục trong Vatican.
“Đây là hành vi tội phạm có liên hệ đến tình dục,” linh mục Amorth nói. “Tôi tin rằng cô Emanuela là nạn nhân của thành phần này.”
Các giả thuyết khác cho rằng thành phần người Thổ Nhĩ Kỳ bắt cóc cô để đòi Ý thả hung thủ Mehmet Ali Agca, người bị giam về tội bắn bị thương Đức Giáo Hoàng John Paul II.
Cô Mirella mất tích chỉ ít tháng trước cô Emanuela, sau khi rời khỏi nhà ở Rome “để gặp bạn học cũ.” Cô này không trở về nhà sau đó. (V.Giang)
Đức Giáo Hoàng Francis. (Hình: AP Photo/Andrew Medichini, File)
VATICAN CITY (NV) – Đức Giáo Hoàng Francis hôm Thứ Tư triệu tập các chủ tịch hội đồng giám mục khắp thế giới về Vatican từ ngày 21 đến ngày 24 Tháng Hai, 2019 để bàn việc bảo vệ trẻ em, sau các vụ xì căng đan liên quan đến các linh mục bị tố cáo lạm dụng tình dục giới trẻ, theo thông cáo báo chí của tòa thánh đưa ra.
Thông cáo báo chí của Vatican cho biết Đức Giáo Hoàng Francis đưa ra quyết định này sau khi bàn bạc với các hồng y cố vấn trong cuộc họp kéo dài ba ngày, kết thúc hôm Thứ Tư.
Sự kiện này sẽ là lần đầu tiên vị chủ chăn Công Giáo La Mã thế giới gặp đại diện các giáo hội hoàn vũ để bàn về vụ khủng hoảng hiện nay.
Thông cáo được đưa ra một ngày trước khi Đức Giáo Hoàng gặp một nhóm giám mục và tu sĩ đại diện Hội Đồng Giám Mục Mỹ, đến Vatican để nghe câu trả lời của vị chủ chăn, cũng như yêu cầu Vatican mở một cuộc điều tra là tại sao một trong những chức sắc trong giáo hội Mỹ vẫn được đưa lên giữ chức vụ cao nhất, mặc dù bị tố cáo lạm dụng tình dục các thầy tu trong nhà dòng.
Chính các tố cáo này liên quan đến Hồng Y Theodore E. McCarrick, cựu tổng giám mục Tổng Giáo Phận Washington, DC, dẫn đến việc ông phải từ chức.
Ngoài ra, cũng vào ngày Thứ Năm, Hồng Y Donald Wuerl, tổng giám mục Tổng Giáo Phận Washington, DC hiện nay, sẽ gặp Đức Giáo Hoàng.
Hôm Thứ Ba, Hồng Y Wuerl cho biết ông dự trù xin Đức Giáo Hoàng cho ông từ chức.
Hồng Y Wuerl trước đây là giám mục Giáo Phận Pittsburgh, một trong sáu giáo phận của tiểu bang Pennsylvania, nơi mà một đại bồi thẩm đoàn và bộ tư pháp tố cáo có hơn 300 linh mục lạm dụng tình dục hơn 1,000 trẻ em từ thập niên 1940 đến nay.
Vụ này “nổ” lớn hơn sau khi Tổng Giám Mục Carlo Maria Vigano hồi tháng trước tố cáo Đức Giáo Hoàng Francis là người xóa bỏ trừng phạt của Đức Giáo Hoàng Benedict đối với Hồng Y McCarrick và đưa ông này nắm giữ chức vụ cao trọng.
Tổng Giám Mục Vigano từng là sứ thần tòa thánh ở Washington, DC trong năm năm. (Đ.D.)
NEW MEXICO (NV) – Bộ Trưởng Tư Pháp Hector Balderas của New Mexico ra lệnh cho ba giáo phận ở tiểu bang này cung cấp tài liệu liên quan đến nhiều vụ linh mục ấu dâm. Ông cho hay ông có quyền đưa các giáo phận này ra tòa nếu họ không hợp tác.
Theo tin của UPI, ông Balderas nói với đài CBS News: “Có nhiều gia đình đang đòi công lý và tôi hy vọng các giáo phận sẽ giúp đỡ bằng cách cung cấp các tài liệu cần thiết cho cơ quan công lực.”
Sau khi tòa án Pennsylvania phát hiện ra những vụ ấu dâm của hàng trăm giáo sĩ đối với hơn 1,000 nạn nhân và kéo dài hơn nhiều thập niên, Bộ Trưởng Tư Pháp Balderas đưa ra lệnh đòi tài liệu ở New Mexico. Không chỉ vậy, tòa án Pennsylvania còn phát hiện ra một giám mục ở tiểu bang này đưa những linh mục có tội qua New Mexico để “điều trị.”
Ông Balderas yêu cầu các giáo phận đưa hồ sơ nhân viên, hồ sơ tài chính và những tài liệu khác liên quan đến hành vi ấu dâm của các linh mục.
Bộ trưởng tư pháp viết trong thư: “Bây giờ là lúc phải rõ ràng và cần có đầy đủ thông tin. Chúng tôi không cho phép hủy những tài liệu liên quan đến sự việc này.”
Ba giáo phận ở New Mexican cho biết họ sẽ hợp tác với yêu cầu của Bộ Tư Pháp.
Tổng giáo phận Santa Fe ghi trong thông cáo: “Chúng tôi sẽ hợp tác hoàn toàn với Bộ Tư Pháp.”
Ông Levi Monagle, luật sư đại diện cho những nạn nhân bị các linh mục ấu dâm, cho rằng đây là khởi đầu tốt để mở một cuộc điều tra lớn như ở Pennsylvania và cuộc điều tra ở tiểu bang này đã khuyến khích các tiểu bang khác noi theo, trong đó có New York. (TL)
DGH Phan-xi-co (phải) và Phát ngôn viên Vatican Greg Burke, lắng nghe câu hỏi của một nhà báo trong một cuộc họp báo trên chuyến bay tới Roma sau khi kết thúc chuyến thăm Ireland hôm Chủ nhật 26/8/2018. (AP Photo/Gregorio Borgia, Pool)
VOA - Thêm một tố cáo khác nhắm vào Giáo hội Công giáo La mã, Chưởng lý bang Pennsylvania khẳng định rằng Tòa Thánh Vatican có biết về vụ tai tiếng che dấu các hành vi xâm hại tình dục dưới tay một số linh mục Công giáo.
Lên tiếng trên chương trình Today của đài NBC, Chưởng lý bang Pensylvania Josh Shapiro nói:
“Tôi không thể tiếp xúc với Giáo hoàng Phan-xi-cô, tuy nhiên chúng tôi có bằng chứng cho thấy điện Vatican có biết về nỗ lực che dấu vụ tai tiếng.”
Lời tố cáo vừa kể được tung ra hai tuần sau khi một phúc trình của một đại bồi thẩm đoàn được công bố, theo đó hàng trăm “linh mục chuyên săn tìm và xâm hại trẻ em” hãm hại nhiều thiếu niên ở 6 cộng đoàn của bang Pensylvania trong 7 thập niên qua.
Ông Shapiro hôm thứ Ba không nêu cụ thể những bằng chứng có trong tay để kết luận rằng Tòa Thánh Vatican biết về cố gắng che dấu tội lỗi trong nội bộ giáo hội.
Người phát ngôn của Chưởng lý Shapiro, Joe Grace, nói với đài CNN:
“Những tài liệu duy nhất được công bố được gộp chung trong phúc trình, trong đó có những thông tin liên quan tới sự hiểu biết của điện Vatican. Tất cả những gì còn lại được niêm kín trong suốt tiến trình xét xử trước bồi thẩm đoàn.”
Người phát ngôn của điện Vatican Greg Burke nói Tòa Thánh cần biết thêm về chi tiết về các bằng chứng trước khi có thể bình luận.
Ông Shapiro nói cuộc điều tra kéo dài của đại bồi thẩm đoàn vào các hành vi xâm hại tình dục của các linh mục còn phơi bay một âm mưu nhằm che dấu các hành vi tội lỗi.
“Họ phát hiện ra không những các hành vi lạm dụng tình dục, hãm hiếp trẻ em xảy ra rộng rãi, mà những hành vi này còn được che đậy bởi nhiều tầng lớp lãnh đạo trong giáo hội, tới tận điện Vatican.”
Chưởng lý bang Pennsylvania Josh Shapiro
Nói trên chương trình Today của NBC, ông Shapiro cho biết 23 thành viên của đại bồi thẩm đoàn tụ họp trong hai năm đã “phát hiện ra 306 linh mục phạm tội và hơn 1000 nạn nhân - trẻ em ở bang Pensylvania.”
“Họ phát hiện ra không những các hành vi lợi dụng tình dục, hãm hiếp trẻ em xảy ra rộng rãi, mà những hành vi này còn được che đậy bởi nhiều tầng lớp lãnh đạo trong giáo hội, lên tới tận điện Vatican.”
Trong hai tuần lễ từ khi phúc trình của đại bồi thẩm đoàn được công bố, ông Shapiro nói đường dây nóng dành cho nạn nhân báo cáo những hành vi lạm dụng tình dục đã nhận được hơn 730 cú điện thoại.
Các trường hợp xâm hại tình dục chưa gì đã khiến Giáo hội Công giáo La mã và các công ty bảo hiểm cho Tòa thánh phải chi ra hàng tỉ đôla tiền bồi thường.
Điện Vatican đã đề ra những bước nhằm loại bỏ một số chức sắc phạm tội. Theo một báo cáo của đại bồi thẩm đoàn, trong năm 2014, điện Vatican cho biết đã tước áo linh mục của hơn 850 người đã hãm hiếp hoặc xâm hại trẻ em, đồng thời trừng phạt 2500 người trên khắp thế giới trong thập niên trước.
Giáo hoàng Phanxicô trong chuyến tông du tại Dublin, Ireland, ngày 25/08/2018.
RFI - Tổng giám mục Carlo Maria Vigano, cựu sứ thần Vatican tại Washington, ngày 26/08/2018 đã công bố một bức thư dài 11 trang cáo buộc giáo hoàng Phanxicô đã có hành vi bao che tội lạm dụng tình dục của một hồng y người Mỹ. Vị tổng giám mục này kêu gọi giáo hoàng từ chức.
Từ Vatican, thông tín viên Eric Sénanque cho biết:
Trong bức thư dài 11 trang, Tổng giám mục Carlo Maria Vigano tiết lộ rằng ngay sau khi nhậm chức vào năm 2013, giáo hoàng Phanxicô đã biết về những cáo buộc đối với hồng y Theodore McCarrick. Trước đó, giáo hoàng Phanxicô đã từng có ý định để hồng y McCarrick làm một trong những cố vấn thân cận.
Tổng giám mục Carlo Maria Vigano cho rằng Giáo hoàng Phanxicô đã “chung tay làm điều ác với một người mà ông biết quá rõ là kẻ đồi bại”, đồng thời giáo hoàng phải công nhận những sai lầm của mình và từ chức.
Với giọng điệu cảnh báo, bức thư này là có vẻ là một hành động thanh toán nội bộ với các cấp lãnh đạo giáo triều Roma. Theo tổng giám mục Vigano, nhiều giám mục, hồng y, và lãnh đạo các bộ của Tòa thánh Vatican nhiều năm nay đã biết và bao che cho hành vi này.
Nhưng đằng sau các lời cáo buộc này, có nhiều câu hỏi được đặt ra, chẳng hạn như: tại sao vị tổng giám mục lại viết lá thư này, và tại sao ông lại công bố lá thư vào thời điểm này ?
Tại Vatican, nhiều người đều biết Tổng giám mục Vigano trước đây đã không chấp nhận việc ông bị gạt sang một bên, phải sang làm sứ thần ở Washington và lá thư là hành động của một người không còn gì để mất.
Còn một điều đáng nói, đó là việc bức thư này được đăng bằng tiếng Ý và tiếng Anh, và nó được rất nhiều người biết đến ở Hoa Kỳ, nơi có những người phản đối giáo hoàng Phanxicô kịch liệt nhất, chẳng hạn như hồng y Raymond Burke, rất thân cận với cựu sứ thần. Một số chuyên gia về Tòa thánh không ngần ngại cho rằng đây là một mưu đồ lật đổ giáo hoàng Phanxicô.”
Đang cùng lúc đối diện với mấy cuộc khủng hoảng trong giáo hội Công giáo tại nhiều nước về các vụ tu sĩ lạm dụng tình dục, Ðức giáo hoàng Phanxicô hôm 20/8 viết một bức thư chưa từng có gửi cho toàn thể tín hữu Kitô giáo trên khắp thế giới, kêu gọi mỗi một tín đồ giúp bài trừ tận gốc “văn hóa của sự chết.”
Trong thư gởi cho “giáo dân của Thiên Chúa,” Đức Giáo Hoàng hứa sẽ không khoan nhượng và bằng mọi giá ngăn chặn lạm dụng tình dục và hành vi bao che.
“Chúng ta ý thức rằng những vết thương này sẽ không bao giờ tàn phai, và đòi hỏi chúng ta phải mạnh mẽ lên án những tội ác này và tham gia vào các nỗ lực kiên quyết diệt trừ văn hóa của sự chết này”, Reuters dẫn lời Đức Giáo Hoàng Phanxicô nói.
Bức thư cũng được xem là một hồi đáp cho báo cáo gần đây của bồi thẩm đoàn bang Pennsylvania, Hoa Kỳ.
Đức Giáo Hoàng Phanxicô nói mặc dù hầu hết các trường hợp trong báo cáo “đã xảy ra trong quá khứ,” nhưng rõ ràng việc lạm dụng tình dục “đã được làm ngơ rất lâu, không ai lên tiếng hoặc bị buộc phải im lặng”.
Một giới chức Vatican cho biết đây là lần đầu tiên một giáo hoàng viết thư cho tất cả 1,2 tỷ tín đồ Công giáo trên thế giới về lạm dụng tình dục. Những bức thư trước đây về các vụ bê bối chỉ được gửi đến các giám mục và tín hữu ở từng quốc gia.
Tuần trước, bồi thẩm đoàn ở bang Pennsylvania công bố kết quả một cuộc điều tra về lạm dụng tình dục lớn nhất trong Giáo hội Công giáo tại Hoa Kỳ. Báo cáo nói có 301 linh mục và tu sĩ trong tiểu bang đã lạm dụng tình dục trẻ vị thành niên trong 70 năm qua.
Bức thư của Ðức giáo hoàng Phanxicô được công bố giữa lúc Giáo hội Công giáo đang đối mặt với các vụ bê bối lạm dụng tình dục ở nhiều quốc gia, trong đó có Hoa Kỳ, Chile và Úc. Bức thư được gửi vài ngày trước khi Đức Giáo Hoàng Phanxicô đi thăm Ireland, nơi vẫn còn bàng hoàng vì ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng lạm dụng tình dục trong giáo hội của nước này.
Nạn nhân và người nhà nạn nhân phản ứng khi Tổng chưởng lý bang Pennsylvania Josh Shapiro phát biểu trong cuộc họp báo tại tòa nhà nghị viện Pennsylvania ở Harrisburg, Pennsylvania, ngày 14 tháng 8, 2018.
VOA - Vatican ngày 16/8 bày tỏ “hổ thẹn và đau buồn” trước báo cáo đanh thép của một đại bồi thẩm đoàn ở Mỹ về chuyện các linh mục ở bang Pennsylvania xâm hại tình dục trẻ em. Đây là phản ứng đầu tiên của Tòa Thánh về vụ việc.
Đại bồi thẩm đoàn hôm thứ Ba công bố kết quả điều tra xâm hại tình dục lớn nhất từ trước tới giờ trong Giáo hội Công giáo Mỹ, phát hiện 301 linh mục ở bang này đã xâm hại tình dục trẻ vị thành niên trong 70 năm qua.
Trong một thông cáo, phát ngôn viên Vatican Greg Burke nói Giáo hội Công giáo “phải học những bài học khó khăn từ quá khứ,” và rằng Vatican quyết sẽ buộc những người xâm hại và những người tiếp tay phải chịu trách nhiệm.
Tuyên bố nhấn mạnh “sự cần thiết phải tuân thủ” luật dân sự, kể cả việc bắt buộc báo cáo những hành vi xâm hại trẻ vị thành niên. Tuyên bố nói Đức Giáo hoàng Phanxicô hiểu “những tội ác này có thể làm rung chuyển đức tin và tinh thần của những tín đồ ra sao” và rằng ông muốn “diệt trừ tận gốc nỗi kinh hoàng bi thảm này.”
Trước đó trong ngày thứ Năm, các giám mục Công giáo La Mã ở Mỹ kêu gọi Vatican mở cuộc điều tra với sự hậu thuẫn của các điều tra viên thế tục để xem xét các cáo buộc xâm hại tình dục nhắm vào cựu Hồng y Washington Theodore McCarrick, người đã từ chức vào tháng trước.
Tổng Chưởng lý bang Pennsylvania Josh Shapiro phát biểu tại cuộc họp báo hôm 14/8/2018.
VOA - Hôm 14/8, Tổng Chưởng lý bang Pennsylvania cho biết hơn 300 linh mục Thiên chúa giáo tại bang này xâm phạm tình dục hơn 1.000 trẻ em trong khoảng thời gian 70 năm và đã dùng tín ngưỡng làm vũ khí để bịt miệng các nạn nhân. Hành động tội lỗi vẫn âm thầm tiếp diễn dưới sự che giấu một cách có hệ thống của các chức sắc cấp cao trong nhà thờ.
Hãng tin Reuters trích phát biểu của Tổng Chưởng lý bang Pennsylvania Josh Shapiro tại cuộc họp báo hôm 14/8 nói cuộc điều tra dài 2 năm tìm ra rằng số nạn nhân thực tế có thể lên tới vài nghìn trẻ em bởi nhiều dữ liệu đã bị thất lạc hoặc các nạn nhân không dám lên tiếng.
Tổng Chưởng lý công bố báo cáo dài gần 900 trang ghi chép chi tiết cùng với hình ảnh minh họa các thanh thiếu niên bị các tu sĩ xâm hại tình dục dựa vào các tài liệu mật lưu giữ tại các giáo phận và biên bản thú tội viết tay của các linh mục.
Tổng Chưởng lý Shapiro nói đây được xem là cuộc điều tra toàn diện nhất tại Mỹ về nạn các tu sĩ Thiên Chúa giáo lạm dụng tình dục trẻ em.
Một số giáo phận đã xin lỗi các nạn nhân và nói rằng họ thực hiện các biện pháp để chấm dứt hành vi tội phạm này.
Đứng bên cạnh những người tố giác, Tổng Chướng lý Shapiro mô tả các hành vi lạm dụng tình dục của các linh mục tại 6 trong 8 giáo phận của tiểu bang Pennsylvania, trong đó có một nhóm giáo sĩ ở thành phố Pittsburgh bị cáo buộc đã ra lệnh cho một lễ sinh nam cởi trần truồng và giả làm Chúa Giêsu trên thập tự giá để họ chụp ảnh cậu bé.
Ông Shapiro nói: “Các linh mục đã hãm hiếp các bé trai và bé gái. Họ giấu kín tất cả sự việc mấy mươi năm qua.”
Báo cáo cho biết có tới 301 linh mục đã phạm tội, và một số linh mục trong số này đã chết, hiện tại chỉ có hai linh mục sẽ bị truy tố.
Ông Shapiro nói rằng ông sẽ tranh luận tại một phiên tòa ngày 26/9 sắp tới để công bố danh tính tất cả các linh mục phạm tội ấu dâm.
Ông cho biết bồi thẩm đoàn đã xác định khoảng một nghìn nạn nhân, nhưng ông cho rằng con số này có thể còn nhiều hơn nữa.
Ông Shapiro cho biết rằng một linh mục đã quấy nhiễu cả thảy 5 chị em trong một gia đình nhưng giáo phận đã dàn xếp với gia đình để giữ kín mọi chuyện.
Tổng Chưởng lý nói rằng các giám mục Công giáo đã che đậy việc các linh mục phạm tội ấu dâm và tiếp tục phân bổ các linh mục này về các giáo xứ khác nhau. Ông nói cứ như vậy “họ cho phép các linh mục phạm tội tiếp tục chức vụ tới 40 năm.”
Ông Shapiro còn cho biết thêm rằng một số linh mục đã che đậy hành vi ấu dâm của mình bằng cách "vũ khí hóa đức tin" để bịt miệng các nạn nhân.
Báo cáo còn dẫn lời một số nạn nhân mô tả về quá trình bị xâm hại từ khi còn là những thanh, thiếu niên và dù đã nhiều lần tố giác nhưng chưa bao giờ được xử lý. Chính vì sự che đậy này nên hầu hết cáo buộc lạm dụng khi được phát hiện đều đã quá thời hạn truy tố, theo AP.
Điều đáng chú ý là hành động tội lỗi vẫn âm thầm tiếp diễn dưới sự che giấu một cách có hệ thống của các quan chức cấp cao nhà thờ, trong đó có cả một người hiện đang là hồng y của Địa hạt Washington.
Đại bồi thẩm đoàn cáo buộc Hồng y Donald Wuerl, tổng giám mục địa hạt Washington, lãnh đạo địa hạt Washington, đã che giấu cho các linh mục xâm hại tình dục trẻ em khi ông làm giám mục địa phận Pittsburgh trước đây. Ông Wuerl phản đối các cáo buộc đó.
Hồng y Theodore McCarrick mới đây đã được chấp thuận cho từ chức do bê bối ấu dâm
VOA - Hiệp hội lớn nhất của các nữ tu Thiên chúa giáo La Mã ở Mỹ hôm thứ Hai ngày 30/7 đã kêu gọi các thành viên trình báo các vụ việc mình bị các giáo sỹ lạm dụng tình dục và yêu cầu giới chức Giáo hội ‘phải có hành động để chấm dứt nền văn hóa im lặng, đưa những kẻ lạm dụng ra chịu trách nhiệm và có những hình thức hỗ trợ cho các nạn nhân’, AP đưa tin.
Hội nghị Lãnh đạo các Nữ tu (LCWR), vốn đại diện cho khoảng 80% nữ tu Công giáo ở Mỹ, đã công bố thông báo này hôm 30/7 sau khi có tin một số nữ tu đã ra mặt lên án các vụ tấn công tình dục của các linh mục và giám mục.
LCWR nói rằng họ không có số liệu về các vụ việc xâm phạm tình dục ở Mỹ, nhưng họ cảm ơn các nữ tu đã dám lên tiếng.
“Chúng tôi hiểu rằng trình báo việc bị lạm dụng đòi hỏi phải có lòng can đảm và sự chịu đựng ngoan cường. Tuy nhiên, đưa những hành vi ghê tởm này ra trước ánh sáng có thể là cách duy nhất để chấm dứt những vụ lạm dụng tình dục do những người có chức trách được tín nhiệm trong Giáo hội gây ra,” thông cáo của LCWR viết.
LCWR cho biết họ đã liên hệ với các thành viên của mình và kêu gọi họ trình báo bất cứ vụ xâm phạm tình dục nào cho giới chức Giáo hội và chính quyền.
Trước đó, AP đã đưa tin về những vụ tấn công tình dục được trình báo ở Chile, Ấn Độ và Ý. Trong những năm 1990 cũng đã có những vụ trình báo được ghi nhận từ các nữ tu về việc họ bị các giáo sỹ nam lạm dụng ở châu Phi.
Vào thời điểm đó, các nữ tu đã bị tấn công ngày càng nhiều do họ được xem là bạn tình ‘an toàn’ trong lúc đại dịch AIDS đang hoành hành ở châu Phi.
Giáo hội Công giáo Mỹ, vốn đã từng bị rúng động hồi năm 2002 với các vụ bê bối ấu dâm của tu sỹ, một lần nữa bị chao đảo sau khi xuất hiện cáo buộc một trong những hồng y có tên tuổi nhất của Mỹ đã lạm dụng tình dục các thiếu niên và các chủng sinh đã trưởng thành.
TGM Philip Wilson hiện đang là tâm điểm của bê bối ấu dâm ở Úc
VOA - Đức Giáo hoàng Francis hôm thứ Hai, 30/7, chấp nhập đơn từ chức của một tổng giám mục người Úc bị tòa hình sự nước này kết tội che giấu vụ linh mục lạm dụng tình dục trẻ em, AP đưa tin.
Đức Giáo hoàng Francis đã có hành động này sau khi đối diện với áp lực ngày càng tăng của các tín đồ Công giáo, các linh mục và thậm chí là cả Thủ tướng Úc Malcomm Turnbull.
Đây là thông báo lớn thứ hai của Giáo hội về việc từ chức do có liên hệ đến lạm dụng tình dục trong những ngày qua sau khi Giáo hoàng Francis có động thái bất ngờ giáng chức một hồng y nổi tiếng của Mỹ.
Tổng giám mục Adelaide của Úc Philip Wilson bị kết tội hồi tháng Năm và bị kết án giam giữ một năm vì đã không trình báo cảnh sát về hành vi lạm dụng liên tục hai cậu bé giúp lễ của một linh mục ấu dâm, linh mục quá cố James Fletcher ở khu vực Thung lũng Hunter ở phía bắc Sydney trong những năm 1970. Ông trở thành vị chức sắc cao cấp nhất của Giáo hội Thiên chúa giáo La Mã từng bị kết tội trong phiên tòa hình sự về tội che giấu hành vi xấu xa của thuộc cấp.
Ông Wilson bác bỏ các cáo buộc. Ngay sau khi bị kết tội, ông đã tự động đứng ra bên ngoài các hoạt động của giáo xứ nhưng vẫn không từ chức do ông còn chờ kháng cáo. Tuy nhiên, mới tuần trước, Wilson thừa nhận ngày càng có nhiều lời kêu gọi cách chức ông.
Thủ tướng Úc Malcolm Turnbull hôm 19/7 cũng đã hòa giọng kêu gọi Giáo hoàng Francis hãy sa thải Wilson.
Hồi tuần trước, truyền thông Úc đăng một lá thư từ một trong các nạn nhân là ông Peter Gogarty gửi cho Giáo hoàng Francis kêu gọi Ngài hãy cách chức Wilson. “Hãy tưởng tượng nếu Ngài có thể, với tuổi thơ của Ngài, với sự nuôi nấng trong Công giáo của Ngài, với niềm tin làm tổn thương thanh danh, rằng Ngài bị dính vào một trong những tội lỗi xấu xa nhất trên trần thế,” Gogarty viết trong thư. “Tôi giờ đây đã 57 tuổi và vẫn đang tiếp tục vật lộn với nỗi đau đè nặng trong lòng.”
Trong một thông cáo do tổng giáo phận ông cai quản phát đi, Tổng giám mục Wilson cho biết ông đã tự nguyện đệ trình đơn xin từ chức lên Giáo hoàng Francis hôm 20/7 – một ngày sau khi Thủ tướng Turnbull lên tiếng – và nói rằng ông hy vọng quyết định của ông sẽ giúp các nạn nhân bị xâm phạm và phần còn lại của cộng đồng Công giáo hàn gắn vết thương.
Trong một thông báo ngắn ngủi chỉ có một dòng hôm 30/7, Tòa thánh Vatican cho biết họ đã chấp nhận đơn từ chức của ông Wilson. Hiện 67 tuổi, Wilson còn lâu mới đến tuổi nghỉ hưu cho giám mục là 75 tuổi.
Tư liệu - Hồng y Theodore McCarrick phát biểu trong một buổi lễ truy điệu ở South Bend, bang Indiana, Mỹ, ngày 4 tháng 3, 2015.
Đức Giáo hoàng Phanxicô hôm thứ Bảy đã chấp nhận quyết định từ chức của Đức Hồng y Theodore McCarrick, một trong những nhân vật nổi bật nhất của Giáo hội Công giáo Hoa Kỳ, hiện đang là tâm điểm của một vụ bê bối xâm hại tình dục đang mở rộng.
Ông McCarrick, 88 tuổi, cựu tổng giám mục thủ đô Washington, là hồng y đầu tiên trong lịch sử gần đây bị mất mũ đỏ của tước vị của mình. Các hồng y khác từng bị kỉ luật trong các vụ bê bối xâm hại tình dục được giữ lại tư cách thành viên trong Hồng y Đoàn và tôn hiệu "đức hồng y."
Những cáo buộc nhắm vào ông McCarrick, lần đầu tiên xuất hiện công khai vào tháng trước, được đưa ra trong khi Đức Giáo hoàng đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng hình ảnh trên một mặt trận thứ hai, ở Chile, nơi mà một vụ bê bối xâm hại tình dục ngày càng lớn đã bao trùm Giáo hội.
Một tuyên bố của Vatican cho biết Đức Giáo hoàng, hành động chỉ vài giờ sau khi ông McCarrick xin từ chức vào tối thứ Sáu, đã ra lệnh đình chỉ ông thi hành bất kì thừa tác vụ nào một cách công khai. Điều này có nghĩa là ông vẫn là một linh mục nhưng chỉ được phép cử hành Thánh lễ ở nơi riêng tư.
Đức Giáo hoàng cũng ra lệnh cho ông McCarrick phải ẩn tu “cho một đời cầu nguyện và sám hối tới khi các cáo buộc chống lại ông ấy được xem xét trong một tiến trình giáo luật thông thường.”
Tòa Thánh Vatican nói rằng Đức Giáo hoàng muốn gửi một thông điệp mạnh mẽ rằng cấp bậc cao sẽ không còn là lá chắn nữa.
Sự thất thế đột ngột của ông McCarrick khiến Giáo hội Mỹ sững sờ vì ông là một nhà lãnh đạo được nhiều người kính trọng suốt nhiều thập niên và là một người tâm phúc của các giáo hoàng và tổng thống.
Tháng trước, các quan chức Giáo hội Mỹ cho biết những cáo buộc nói rằng ông đã xâm hại tình dục một cậu bé 16 tuổi gần 50 năm trước là khả tín và đã được chứng thực.
Kể từ đó, một người vị thành niên khác đã đưa ra cáo buộc rằng ông McCarrick đã xâm hại người này khi ông ta 11 tuổi, và một vài người đàn ông đã lên tiếng tố cáo ông McCarrick ép buộc họ ngủ với ông tại một ngôi nhà bên bãi biển ở bang New Jersey khi họ là những chủng sinh trưởng thành đang học để trở thành tư tế.
Ông McCarrick đã nói rằng ông "hoàn toàn không nhớ gì" về vụ xâm hại bị cáo buộc nhắm vào một thiếu niên cách đây 50 năm nhưng không bình luận về những cáo buộc khác.
RFA - Đức Giám Mục Micae Hoàng Đức Oanh thuộc Giáo Hội Công Giáo Việt Nam, tiếp tục lên tiếng về hiện tình đất nước thông qua bức thư gửi đến Chủ Tịch nước Việt Nam, ông Trần Đại Quang.
Phóng viên Đài Á Châu Tự Do, có cuộc phỏng vấn trực tiếp với Đức Giám mục Micae Hoàng Đức Oanh về việc này.
Nguyễn Tuấn: Thưa Đức Giám mục Micae Hoàng Đức Oanh, vào ngày 14 tháng 7 vừa qua, Đức Giám mục có bức thư gửi cho chủ tịch nước Việt Nam Trần Đại Quang với cảnh báo ‘Đất nước lâm nguy’. Đức Giám mục nêu lên những thực tế để chứng minh cho những cảnh báo đó. Vậy Đức Giám mục ghi nhận những thực tế đó từ đâu?
Đ.G.M Hoàng Đức Oanh: Thưa ông, vấn đề là như thế này ở trong nước cũng như ở ngoài nước, khắp mọi nơi người ta nói đất nước lâm nguy và trong đất nước ông đã thấy cái bản đồ mà tôi đã dẫn chứng và thực tế cái bản đồ đó đã chứng minh khắp các tỉnh thành đều có các đặc khu, những người tàu đã thuê như Formosa, như Bauxite Tây Nguyên…Các tỉnh nào cũng có bây giờ thêm ba đặc khu với ba điểm chiến lược như thế và thiên hạ đã thấy tàu đỏ đã chiếm Biển đông cũng như là chiếm Hoàng Sa, Trường Sa vậy, thì đã rõ ràng. Hiện nay trên thế giới cũng đã lên tiếng và chính người tàu đỏ đã xác định nhiều lần trên đài, trên báo chí về chuyện vào năm 1958, ông Phạm Văn Đồng thủ tướng nước Cộng Sản miền Bắc đã ký hiệp ước trao Hoàng Sa, Trường Sa cho Tàu đỏ. Cũng như năm 1974 khi Tàu chiếm Hoàng Sa của Việt Nam Cộng Hòa thì chính quyền miền Bắc không hề phản đối, rồi năm 1990 ông Nguyễn Văn Linh đã ký hiệp mật ước Thành Đô và người Tàu Cộng Sản đã công khai xác định rõ. Trong khi đó, những vấn đề lớn như vậy mà bên chính quyền Cộng Sản Việt Nam không hề cải chính không hề nói năng gì trong khi dân chúng hoang mang và thế giới hoang mang lại càng xác tín hơn nữa.
Nguyễn Tuấn: Đây là bức thư thứ hai mà Đức giám mục gửi đến cho lãnh đạo Việt Nam hiện nay. Trên thực tế cho thấy lâu nay giới nhân sĩ- trí thức Việt Nam có những kiến nghị, tâm thư gửi đến các cấp cao nhất ở Việt Nam rồi; nhưng không hề được phản hồi. Ngay cả Hội Đồng Giám Mục Việt Nam từng có những thư gửi cho lãnh đạo trong nước và dường như cũng bị rơi vào quên lãng. Vậy tại sao Đức Giám mục vẫn làm việc này?
Đ.G.M Hoàng Đức Oanh: Thứ nhất là tôi ý thức được là quyền công dân của tôi với ý thức đầy đủ yêu nước tôi phải lên tiếng khi đất nước lâm nguy. Thứ hai tôi lên tiếng vì hy vọng rằng mặc dù ông Chủ tịch không trả lời nhưng tôi hy vọng rằng qua tiếng nói đó thì dân chúng cũng như là cán bộ sẽ đọc và tới tai ông. Đồng thời qua đó thì tôi nghĩ rằng lay tỉnh được rất nhiều người đảng viên cộng sản cũng như dân chúng để mọi người thấy đất nước lâm nguy, thấy trách nhiệm của mình và có gợi ý cho mọi người có thể phản ứng thích hợp cho hiện tình đất nước.
Nguyễn Tuấn: Dạ vâng, trong lá thư gửi ông Chủ tịch nước Việt Nam Trần Đại Quang, Đức Giám mục có nêu ra kỳ vọng đất nước Việt Nam đang cần một nhân vật tầm cỡ như Thánh Mahatma Gandhi của Ấn Độ hay Mikhail Gorbachev của Nga… Vậy kỳ vọng như thế có là điều không tưởng vì một nhân cách quá lớn có những quyết định sáng suốt cho dân, cho nước như thế phải có bề dày về giáo dục, tu dưỡng hay không thưa Đức Giám mục ?
Đ.G.M Hoàng Đức Oanh: Tôi nghĩ rằng ở đời có hai điều, thứ nhất là anh hùng tạo thời thế và thứ hai thời thế tạo anh hùng. Tôi nghĩ rằng cả hai trường hợp có thể có những nhân vật mà thời thế có thể tạo nên những con người vĩ nhân có thể đóng góp giải quyết những vấn đề của đất nước này.
Nguyễn Tuấn: Ngoài đề nghị người cầm đầu đất nước bẻ lái, Đức Giám mục còn có hiến kế gì khác cho những vị lãnh đạo tinh thần các tôn giáo. Họ là những người có tiếng nói đối với tín hữu cùng chung niềm tin hay không, thưa Đức Giám mục?
Đ.G.M Hoàng Đức Oanh: Tôi nghĩ rằng các vị lãnh đạo các tôn giáo có nhiệm vụ lên tiếng thích hợp cho tình hình đất nước này và các vị đó đều có ý thức và cách của các vị nhưng mà hiện nay tôi nghĩ rằng lời Giám Mục Desmond Tutu của Zimbabwe đã nói trong cái trường hợp mà áp bức như thế này. Một bên là áp bức một bên là bị áp bức thì tất cả những người mà im hơi lặng tiếng mà không lên tiếng thì vùi chung đứng về phía áp bức dân nghèo. Đó là lập trường mà tôi đồng ý với Tổng Giám mục Zimbabwe.
Nguyễn Tuấn: Đức Giám mục có được sự chia sẻ nào của những người thân quen khi gióng lên hồi chuông cảnh báo ‘Đất nước lâm nguy’ như trong thư gửi chủ tịch nước Việt Nam Trần Đại Quang hay không thưa Đức Giám mục?
Đ.G.M Hoàng Đức Oanh: Tôi đã nhận được rất nhiều điện thoại, cũng như tin nhắn và đọc trên các bài bình luận của các chuyên gia. Mọi người chia sẻ khi đọc bức thư của tôi thì tuyệt đa số là khích lệ tôi và đồng ý với tôi là nhận xét rằng tôi nói rất đúng và hoàn toàn có cơ sở.
Nguyễn Tuấn: Ban Việt Ngữ Đài Á Châu Tự Do cùng Nguyễn Tuấn xin cảm tạ Đức Giám mục Micae Hoàng Đức Oanh đã dành cho cuộc phỏng vấn này.
Đ.G.M Hoàng Đức Oanh: Cảm ơn ông, cảm ơn quý đài xin cầu chúc mọi người ý thức và cầu nguyện ơn trên cho đất nước Việt Nam chúng ta. Cảm ơn quý vị.
Chủ tịch tòa án đọc bản án đối với cha Carlo Alberto Capella (ngoài cùng, bên phải) trong một phiên tòa xét xử tại Vatican, ngày 23 tháng 6, 2018.
Một tòa án ở Vatican hôm thứ Bảy kết án một linh mục Công giáo năm năm tù giam vì tàng trữ hình ảnh khiêu dâm trẻ em trong khi ông ta làm việc ở Mỹ trong tư cách là một nhà ngoại giao.
Linh mục Carlo Alberto Capella
Ông Carlo Alberto Capella sẽ thụ án bên trong một nhà giam tại trụ sở lực lượng cảnh sát Vatican, Vatican cho biết.
Phiên tòa kéo dài hai ngày và ông Capella thú nhận trong phiên nghe chứng đầu tiên hôm thứ Sáu rằng ông nảy sinh dục vọng "đồi bại" sau khi ông đến Mỹ nhận nhiệm sở ngoại giao tại tòa khâm sứ của Vatican ở Washington vào năm 2016.
"Nó chưa bao giờ là một phần trong đời sống linh mục của tôi trước đây," ông nói với tòa án, nói thêm rằng ông không vui vẻ gì ở Washington.
Bộ Ngoại giao Mỹ thông báo cho Vatican vào tháng 8 năm 2017 về việc một thành viên sứ đoàn ngoại giao của Tòa thánh được phái tới Washington có thể đã có hành vi phạm pháp liên quan đến hình ảnh khiêu dâm trẻ em.
Mỹ sau đó đã yêu cầu Vatican rút quyền miễn tố ngoại giao của ông Capella để mở đường cho việc có thể truy tố ở đó, nhưng Vatican từ chối.
Sau khi ông Capella bị triệu hồi về Rome, cảnh sát ở Windsor, Canada cho biết họ đã ra lệnh bắt giữ ông vì nghi ngờ tàng trữ và phát tán nội dung khiêu dâm trẻ em trên Internet trong khi đến thăm một nhà thờ ở Canada.
Một giám mục Công giáo Việt Nam, Đức cha Micae Hoàng Đức Oanh, vừa gửi một thư ngỏ cho Chủ tịch nước Trần Đại Quang để bày tỏ những ý kiến “rất thành thật” và thẳng thắn về Dự luật Đặc khu và Luật An ninh mạng (ANM), trong bối cảnh mà ông nói “đất nước nguy ngập”.
Nguyên Giám mục chính tòa Giáo phận Kon Tum cũng đề nghị Chủ tịch nước thả hết những người biểu tình bị bắt, “mau chóng ra luật biểu tình”, “tôn trọng ý dân” và bỏ cả hai dự luật.
“Có bao giờ đất nước Việt Nam khổ đến thế này không? Tại sao người Việt không thương dân Việt mà phải ‘đánh cho Liên Xô, cho Trung Quốc (Lê Duẩn) cả mấy chục năm, để rồi ngày nay lại tạo điều kiện dâng đất cho ngoại bang?”, thư của GM. Hoàng Đức Oanh viết.
Lá thư được gửi đi sau khi Quốc hội Việt Nam, theo trong thư, đã “biểu quyết vội vàng dự luật An ninh mạng” mà “không thèm quan tâm ý dân”, và vấn đề hiện chỉ còn tùy thuộc vào chữ ký của Chủ tịch nước.
Trong lá thư dài 4 trang, GM Hoàng Đức Oanh phân tích những lý do vì sao người dân phản đối hai dự luật. Ông nói cả hai dự luật đều “lỗi thời, lạc hậu và nguy hiểm”.
“Dân chúng tôi chống Tàu và chống 2 dự luật đơn giản là sợ mất nước?”, thư viết.
Với những cuộc biểu tình rầm rộ của người dân vào ngày 10/6 để phản đối hai dự luật, GM. Hoàng Đức Oanh nói việc để xảy ra xô xát là điều đáng tiếc, nhưng ông đặt câu hỏi “Công bằng mà xét, lỗi và trách nhiệm thuộc về ai? Nhà nước hay người dân?”
Trong cuộc trò chuyện với Khánh An của VOA Tiếng Việt, GM. Hoàng Đức Oanh cho biết thêm về nguyên cớ khiến ông phải gửi thư ngỏ cho Chủ tịch nước.
GM. Hoàng Đức Oanh: Với tư cách là một công dân yêu nước, tôi thấy tình hình đất nước nguy ngập, đặc biệt với hai dự thảo luật là Luật An ninh mạng và Luật về 3 đặc khu kinh tế. Cả hai đều không thích hợp và tác hại đến quyền lợi của đất nước Việt Nam. Một cái là bịt miệng người ta, rồi từ đó có thể tiến hành biết bao nhiêu điều khác, như đặc khu kinh tế chẳng hạn. Vả lại, kinh nghiệm cho thấy là Tàu cộng đã bỏ tiền ra, 90% các dự án [tại Việt Nam] là Tàu cộng trúng thầu. Và khi trúng thầu thì họ làm rất giả dối, tốn kém và không có hiệu quả tốt đẹp cho đất nước. Nhìn thấy nguy cơ đó và với lòng yêu nước, tôi phải lên tiếng thôi.
VOA: Khi gửi bức thư với những lời lẽ như vậy, Đức cha có e ngại đã “đụng chạm” quá mức các lãnh đạo Việt Nam hay không?
GM. Hoàng Đức Oanh: Tôi nghĩ là mình rất thành thật. Tôi không chống đối ai, và cả với những người anh em Cộng sản. Với niềm tin của tôi, tất cả đều là anh em của nhau, là công dân Việt Nam. Tôi không chấp nhận chủ nghĩa Cộng sản và tôi càng không chấp nhận hệ thống điều hành đất nước. Tôi ý thức là tất cả mọi điều đều phát xuất từ Điều 4 Hiến pháp, rồi từ đó họ quyết định hết tất cả. Và cuối cùng thì kinh nghiệm cho thấy bao nhiêu năm trời họ không giải quyết được gì mà chỉ càng bế tắc thêm.
VOA: Với dự luật về đặc khu, các lãnh đạo Việt Nam nói rằng họ không đề cập một chữ nào đến Trung Quốc nhưng tại sao người dân lại chống đối. Vậy Đức cha nhận xét thế nào về yếu tố Trung Quốc trong sự phản đối của dân chúng đối với Luật Đặc khu?
GM. Hoàng Đức Oanh: Không cần phải nói đến từ “Trung Quốc”. Quý vị đó phải hiểu rằng với kinh nghiệm của đất nước, với 3 địa điểm làm đặc khu đó, với tình hình Việt Nam đã bị lấn chiếm Hoàng Sa, Trường Sa cũng như trong 90% các dự án mà Tàu cộng trúng thầu, chúng tôi nghĩ rằng 3 địa điểm đó rất nguy hiểm cho an ninh, quốc phòng, kinh tế… nên chúng tôi mới chống đối.
VOA: Đức cha nhận xét thế nào về cách chính quyền đối phó với các cuộc biểu tình gần đây tại Việt Nam?
GM. Hoàng Đức Oanh: Tôi rất ngạc nhiên. Vì khi dân chúng nói lên ý kiến của mình khi thấy nguy cơ mất nước đến nơi, với hai dự luật lạc hậu, nguy hại cho đất nước và tương lai của dân chúng nên họ rất ôn hòa biểu tình. Trong khi đó, lực lượng an ninh thay vì giữ gìn trật tự, phục vụ người dân thì lại đàn áp, đánh đập. Chính vì thế tôi muốn lên tiếng nói thay cho nhiều người khác, thay cho những người thấp cổ bé miệng để nói với ông Chủ tịch nước, nhưng vì gửi thư bao nhiêu lần không được nên tôi phải gửi thư ngỏ [trên mạng].
VOA: Theo Đức cha, trong tình hình lúc này, Luật biểu tình cần thiết như thế nào?
GM. Hoàng Đức Oanh: Tôi nghĩ đáng lẽ Quốc hội phải giải quyết Luật biểu tình trước để có một khuôn phép cho dân cứ thế mà làm. Chứ Hiến pháp thì công nhận [quyền biểu tình], nhưng ra luật thì cứ hoãn miết. Trong khi đó, Luật An ninh mạng cũng cần thiết nhưng luật này thì lại không phải về an ninh, mà là chặn lại quyền tự do ngôn luận, biểu đạt ý kiến của dân.
VOA: Luật Đặc khu được cho là một chủ trương quan trọng để thúc đẩy nền kinh tế Việt Nam. Nếu yêu cầu hủy bỏ dự luật, Đức cha có những đề xuất gì cho các lãnh đạo hay không?
GM. Hoàng Đức Oanh: Trong thời đại hiện đại rồi, có rất nhiều cách. Trong thư, tôi có nói đến 3 điểm. Thứ nhất, bỏ Điều 4 Hiến pháp. Thứ hai, bỏ cái đuôi “theo định hướng xã hội chủ nghĩa”. Bởi vì như ông Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng từng nói “Đến cuối thế kỷ này cũng chưa biết XHCN đi tới đâu, thành hình thế nào?”, mà bây giờ mình mông lung như vậy.
Thứ ba, quyền tư hữu đã bị tước đoạt thì phải trả lại quyền tư hữu. Tất cả mọi điều xảy ra khốn đốn cho dân tộc Việt Nam từ trước tới nay, dưới chế độ Cộng sản, là phát xuất từ 3 điểm đó.
Giáo hoàng Phanxicô tiếp chủ tịch Việt Nam Trần Đại Quang tại Vatican ngày 23/11/2016.REUTERS/Maurizio Brambatti
Thanh Phương
Ngày 21/05/2018, Toà Thánh Vatican thông báo giáo hoàng Phanxicô đã bổ nhiệm Tổng giám mục Marek Zalewski, người Ba Lan, làm Sứ thần Toà Thánh tại Singapore kiêm Đại diện Toà Thánh không thường trú tại Việt Nam.
Như vậy là đức cha Zalewski sẽ tiếp nối công việc của tổng giám mục Leopoldo Girelli, người Ý, đã được giáo hoàng Benedicto bổ nhiệm làm đại diện Toà Thánh tại Việt Nam từ ngày 13/01/2011. Tổng giám mục Girelli đã mãn nhiệm từ ngày 13/09/2017 để nhận sứ vụ mới, nhưng chức vụ Đại diện Toà Thánh tại Việt Nam vẫn để trống từ đó đến nay.
Nhân dịp Vatican bổ nhiệm tân Đại diện Tòa Thánh ở Việt Nam, ban Việt ngữ RFI phỏng vấn Đức cha Giuse Nguyễn Chí Linh, Tổng Giám mục Huế, Chủ tịch Hội đồng Giám mục Việt Nam,về quan hệ Vatican – Hà Nội, cũng như về tình hình Giáo hội Công Giáo Việt Nam hiện nay.
RFI: Kính thưa Đức Tổng giám mục Nguyễn Chí Linh. Trước hết, xin Đức cha cho biết suy nghĩ của ngài khi nghe tin Vatican vừa bổ nhiệm một tân đại diện của Tòa Thánh ở Việt Nam ?
Tổng giám mục Nguyễn Chí Linh : Từ khi đức tổng giám mục Leopoldo Girelli kết thúc nhiệm kỳ Đại diện Tòa Thánh ở Việt Nam vào tháng 09/2017, bản thân tôi và tôi tin là tất cả các Ki tô hữu ở Việt Nam đều nóng lòng mong đợi có người thay thế ngài. Nóng lòng là vì từ bao đời nay, Giáo Hội Việt Nam rất coi trọng mối dây hiệp thông với Đức Thánh Cha và Giáo Hội Hoàn Vũ. Không có vị đại diện Tòa Thánh thì chúng tôi cảm thấy như thiếu một cái gì đó rất cần thiết. Cho nên, việc bổ nhiệm đức tân Đại diện, khiến cho tôi là các Ki tô hữu Việt Nam cảm thấy phần nào an lòng. Tôi có cảm tưởng là sau 8 tháng chờ đợi, với việc bổ nhiệm đức tân Đại diện, nhịp cầu nối kết Giáo Hội Việt Nam với Tòa Thánh đã được tái lập.
RFI: Tổng kết lại những hoạt động của vị cựu đại diện Tòa Thánh ở Việt Nam, Đức Tổng giám mục Girelli, Đức cha thấy ngài đã đạt được những thành quả gì ?
Tổng giám mục Nguyễn Chí Linh : Dựa vào những lần mà tôi trao đổi với Đức Tổng giám mục Girelli, tôi được biết nguyện vọng cháy bỏng nhất của ngài là trong nhiệm kỳ của mình, ngài có thể nâng quan hệ giữa Tòa Thánh với Việt Nam lên một bậc cao hơn. Cũng vì thế mà trong thời gian phục vụ tại Việt Nam, ngài luôn nỗ lực để tạo mối quan hệ hài hòa giữa nhà cầm quyền Việt Nam với Giáo Hội Công Giáo.
Tôi cũng nhận thấy là ngài thường xuyên tham khảo ý kiến của Hội Đồng Giám Mục Việt Nam một cách rất sâu rộng về những hồ sơ lớn, nhỏ của Giáo Hội Việt Nam và của từng giáo phận, từng cộng đoàn. Theo quy định của Nhà nước Việt Nam, mỗi lần đến Việt Nam thì vị đại diện đó chỉ được lưu lại một tháng. Với một thời lượng giới hạn như thế, ngài vẫn luôn chấp hành nghiêm túc những quy định ngoại giao của nhà nước Việt Nam.
Nhưng đồng thời, trong vai trò đại diện Tòa Thánh, ngài vẫn là một vị mục tử, không quản ngại đường xá xa xôi, hiểm trở, đến thăm các giáo xứ vùng sâu, vùng xa, vào tận nhà những người hẩm hiu, xấu số, bất kể lương giáo, để chia sẽ tình thương. Cũng vì thế mà hình ảnh của ngài, trong vai trò một nhà ngoại giao, cũng được đánh giá tương đối tích cực. Theo dư luận tôi được nghe từ một vài viên chức đặc trách tôn giáo, đức Tổng giám mục Girelli đã để lại ấn tượng tương đối sâu sắc về tinh thần đối thoại cởi mở. Trong một chừng mực nào đó, ngài đã thành công trong việc giữ một sự hài hòa cho mối tương quan giữa Tòa Thánh với Nhà nước Việt Nam.
Cũng nhờ vậy mà lúc đầu ngài chỉ được đến Việt Nam 6 tháng một lần, mỗi lần hai tuần. Nhưng chỉ một thời gian ngắn sau đó, ngài được đến Việt Nam bất kỳ lúc nào, miễn là mỗi lần ở lại tối đa một tháng.
Đức Tổng giám mục Girelli đã hy vọng là cứ theo đà đó thì đến cuối nhiệm kỳ thì ngài sẽ được hưởng quy chế thường trú tại Việt Nam. Nhưng đáng tiếc là cho đến khi rời Việt Nam, điều ngài mong đợi chỉ dừng lại ở đó.
RFI :Như vậy là quan hệ Vatican-Việt Nam cho tới nay vẫn chưa có gì tiến triển nhiều, mặc dù từ nhiều năm qua, người ta đã nhắc đến khả năng bình thường hóa bang giao giữa hai bên. Thưa Đức cha, tiến trình đó còn gặp những trở ngại gì ?
Tổng giám mục Nguyễn Chí Linh : Sau năm 1957 ở miền Bắc và sau năm 1975 tại miền Nam thì Nhà nước Việt Nam không duy trì quan hệ ngoại giao với Vatican như các chế độ chính trị trước đó. Nhưng theo thỏa thuận thì hai bên khi nào có nhu cầu thì có thể gởi phái đoàn đặc sứ sang phía bên kia để đàm phán hoặc trao đổi thông tin. Mãi đến năm 2011, Tòa Thánh mới được phép bổ nhiệm một vị đại diện tại Việt Nam, nhưng với quy chế không thường trú, tức là ở cấp ngoại giao thấp nhất, có nghĩa là được phép đến làm việc, nhưng không được lưu lại thường xuyên tại Việt Nam.
Như anh cũng biết, lịch sử cận đại của dân tộc Việt Nam là một lịch sử cũng rất là phức tạp, phức tạp do tư duy chiến tranh lạnh vẫn còn hằn sâu trong tâm tư nhiều người Việt Nam, phức tạp do lòng người chưa thống nhất và phức tạp do sức ép của khu vực Đông và Nam Á châu. Quan hệ giữa Việt Nam với Tòa Thánh được hình thành trong bối cảnh tương đối gai góc như thế, cho nên không có gì đáng ngạc nhiên khi nó gặp nhiều trở ngại.
Hiện nay, một trong những mục tiêu chính trị nhà nước đề ra là đẩy mạnh đà hội nhập cộng đồng quốc tế. Tôi nghĩ rằng bang giao giữa Việt Nam với Tòa Thánh sẽ được cải thiện, nếu Nhà nước Việt Nam cũng hội nhập quan điểm bang giao với Tòa Thánh như hầu hết các quốc gia khác trên thế giới.
RFI :Thưa Đức cha, riêng về Giáo Hội Việt Nam hiện nay còn gặp những hạn chế gì trong sinh hoạt hay không, nhất là trong vấn đề bổ nhiệm các giám mục ?
Tổng giám mục Nguyễn Chí Linh : Về khách quan thì còn nhiều hạn chế, đặc biệt là trong vấn đề bổ nhiệm giám mục. Theo thỏa thuận giữa Tòa Thánh và chính phủ Việt Nam, việc đề xuất giám mục là quyền của Tòa Thánh, Nhà nước Việt Nam không có quyền đề cử ứng viên, nhưng có quyền từ chối hoặc là chấp thuận.
Trước đây, vấn đề này cũng khá khó khăn, nhưng mà công nhận rằng hiện nay gay cấn nhất nay chỉ là việc bổ nhiệm tổng giám mục cho tổng giáo phận Hà Nội và Sài Gòn, còn với các giám mục ở tỉnh lẻ thì tôi nhận thấy là hai bên càng ngày càng tế nhị với nhau hơn, cho nên việc bổ nhiệm cho các địa phận khác, ngoài hai tổng giáo phận nói trên, thì cũng tương đối dễ dàng hơn trước.
Vẫn còn đó những vướng mắc chưa thể tháo gỡ được giữa Nhà nước Việt Nam và cộng đồng Công Giáo. Chẳng hạn như cho tới nay cộng đồng Công Giáo vẫn chưa được tham gia hoạt động điều hành xã hội, hoạt động giáo dục, y tế ở cấp quốc gia. Dù vậy, so với thời kỳ chưa đổi mới, có nhiều sinh hoạt tôn giáo đã được phần nào cởi trói, như các sinh hoạt cử hành, phong chức, phong phẩm hàm, và sinh hoạt xây dựng. Chúng tôi vẫn mong Nhà nước tiếp tục và đẩy nhanh tiến độ cởi trói sâu rộng hơn nữa.
RFI: Thưa Đứa cha, gay góc nhất hiện nay vẫn là tranh chấp nhà đất giữa Giáo Hội với nhà nước, chủ trương của Hội đồng Giám mục Việt Nam vấn đề này là như thế nào?
Tổng giám mục Nguyễn Chí Linh: Đất đai là một hồ sơ nóng bỏng, không riêng gì với Giáo Hội Việt Nam, mà còn đối với nhiều thành phần xã hội khác. Thống kê chính thức cho thấy là có đến khoảng 73% các vụ khiếu kiện là liên quan đến nhà đất. Dĩ nhiên là những vấn đề liên quan đến tài sản của Giáo Hội, thì Hội đồng Giám mục Việt Nam có trách nhiệm phải lên tiếng bằng một cách nào đó.
Vấn đề là lên tiếng như thế nào và lên tiếng với ai? Tôi nghĩ rằng lên tiếng với công luận và với truyền thông là một vấn nạn cũng rất nhạy cảm, thậm chí nếu không có cân nhắc đầy đủ, thì có thể làm rối loạn quan hệ và niềm tin. Người Công Giáo vừa là tín hữu Kitô giáo, vừa là công dân Việt Nam. Cùng một lúc phải trung thành với hai tư cách đó trong một xã hội đơn nguyên như Việt Nam thì không phải là chuyện đơn giản.
Dù sau thì Hội đồng Giám mục Việt Nam phải có một lập trường. Lập trường đó là: khi cần thì vẫn lên tiếng, lên tiếng thẳng thắn, nhưng lên tiếng một cách tế nhị, nghĩa là tiếng nói ấy phải được ghi nhận và phải được lắng nghe như là thông điệp của một cộng đồng có thiện chí, muốn xây dựng, muốn cải thiện, chứ không phải để công kích và gây ngộ nhận.
Khu đất Thánh đường Hồi giáo Niamatul Islamiyah đã bị san ủi sau khi bị cưỡng chế.
Cưỡng chế với lý do phát triển
Một video chiếu trực tiếp trên mạng xã hội Facebook và Youtube vào hôm Chủ Nhật, ngày 8 tháng 4 năm 2018 cho thấy hình ảnh rất đông công an sắc phục lẫn thường phục tiến hành cưa cổng sắt để đột nhập vào một ngôi nhà trước sự la hét của các phụ nữ và những tín đồ Hồi giáo mặc áo trắng phía bên trong. Tiếp theo đó là tình trạng xô xát và lớn tiếng giữa nhóm người này và đội ngũ công an. Đây được cho rằng là vụ chính quyền địa phương quận 3 cưỡng chế ngôi Thánh đường của Cộng đồng Hồi giáo Hòa Hưng.
Thánh đường Hồi giáo có tên Niamatul Islamiyah ngụ tại số 360C, đường Cách Mạng Tháng Tám, phường 10, quận 3 có diện tích khoảng 3490 mét vuông. Khu đất sinh hoạt tôn giáo này bao gồm một ngôi Thánh đường nhỏ và hàng trăm ngôi mộ của tín đồ quá cố. Các nguồn tin cho biết khu đất này do một người Ấn Độ hảo tâm tặng cho Thánh Đường Hồi Giáo Sài Gòn vào năm 1916. Trên phương diện pháp lý, khu đất này thuộc quyền quản lý của Ban quản trị Thánh đường Hồi giáo Ấn Độ Musulman, số 66 Đông Du, quận 1 từ năm 1935.
Thời gian gần đây, Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh có kế hoạch xây dựng tuyến xe điện ngầm Metro Bến Thành – Tham Lương đồng thời xây dựng trường học nên có lệnh thu hồi toàn bộ khu đất cùng với ngôi Thánh đường đã tồn tại gần sáu thập niên.
Chúng tôi trò chuyện với ông Qasim Từ, một tín đồ Hồi giáo ở California và cũng là người làm việc bảo trợ cho Cộng đồng Hồi giáo và Lịch sử của người Chăm Pa tại Việt Nam, và được ông cho biết tình hình hiện nay.
Sau ngày cưỡng bức thì thánh đường bị ủi sập hoàn toàn, coi như là bị san bằng. Theo chúng tôi được biết thì hiện giờ bà con ở đó vẫn còn hoang mang, vì thánh đường là nơi tập trung sinh lễ hằng ngày của bà con bên đó. Tôn giáo Hồi Giáo phải cầu nguyện một ngày 5 lần cho nên thánh đường là nơi sinh hoạt rất khắng khít. Cho nên hiện giờ bà con vẫn còn chưa biết phải đi đâu để cầu nguyện. Trong thành phố thì cũng có nơi nhưng hơi xa nên vấn đề đi lại cũng bất tiện cho bà con.
Ban Đại Diện thuận theo chính quyền
Hai hôm sau khi vụ việc xảy ra, Ban đại diện Cộng đồng Hồi giáo thành phố Hồ Chí Minh vào ngày 10/4/2018 đăng tải trên website chính thức của tổ chức này lên tiếng về vụ việc. Nguyên văn được nói nhằm ‘tổ chức bàn giao mặt bằng Nghĩa trang 360C, Cách Mạng Tháng Tám, phường 10, quận 3 giữa Ban quản trị Thánh đường Musulman Đông Du cho Ban bồi thường giải phóng mặt bằng Quận 3.'
Ông Qasim nhấn mạnh, tín đồ Hồi giáo địa phương xưa nay đều biết mọi vấn đề sinh hoạt tôn giáo tại thánh đường Niamatul Islamiyah trực thuộc Ban đại diện. Nhưng nay, Ban đại diện lại tuyên bố khu đất là nghĩa trang, đồng thời chối bỏ danh nghĩa của thánh đường Niamatul Islamiyah mà cho rằng đó chỉ là một ngôi ‘nhà quàn.’ Theo ông Qasim, đây là một trong những lý do chính khiến tín đồ Hồi giáo địa phương bất bình.
Các tín đồ Hồi giáo Hòa Hưng đang cầu nguyện tại Thánh đường Niamatul Islamiyah trước khi xảy ra vụ cưỡng chế.Các tín đồ Hồi giáo Hòa Hưng đang cầu nguyện tại Thánh đường Niamatul Islamiyah trước khi xảy ra vụ cưỡng chế. Courtesy of Citizen
Nếu Ban đại diện tuyên bố đó là thánh đường thì chuyện đã khác đi. Vấn đề là khi Ban đại diện tuyên bố đó là nhà quàn thì có chuyện tranh chấp giữa tín đồ tôn giáo địa phương và Ban đại diện.
Hơn thế, Ông Qasim Từ khẳng định với chúng tôi rằng tôn giáo Hồi giáo không hề có ‘nhà quàn’. Ông giải thích thêm như sau:
Thường thường khi một người Hồi giáo chết đi thì họ sẽ đem đến thánh đường và tiểu thánh đường để họ tắm rửa tử thi rồi liệm những tấm vải trắng. Trong ngày hôm đó họ phải tức tốc đem đi chôn càng sớm chừng nào càng tốt chừng ấy, trong khoảng 24 giờ thôi. Cho nên định nghĩa nhà quàn đối với tôn giáo Hồi giáo là không có.
Thu hồi ngoài phạm vi dự án
Ngoài những mâu thuẫn về danh nghĩa của ngôi thánh đường, nhiều tín đồ Hồi giáo còn thắc mắc về phần đất bị thu hồi khu với thông báo để làm tuyến tàu điện ngầm Thành phố Hồ Chí Minh. Theo họ, tuyến tàu điện ngầm băng qua chỉ ảnh hưởng diện tích khoảng 230 m2 diện tích khu đất, thế nhưng chính quyền lại quyết định san bằng toàn bộ. Ông Qasim nói:
Đó là vấn đề mà người dân rất phẫn nộ là tại vì cái đường băng qua ảnh hưởng chỉ có 230m trong khu vực đất đai đó thôi mà tại sao lại phải san bằng lấy hết toàn bộ khu đất để làm metro. Đó cũng là một cái uẩn khúc, một câu hỏi lớn mà dân địa phương họ đang tranh đấu bấy lâu nay.
Còn văn bản thu hồi đất chính thức của Ủy Ban Nhân Dân quận 3 đề ngày 18 tháng 12 năm 2017 thì chính quyền địa phương quyết định thu hồi 725 m2 đất tại Nghĩa trang số 360C đường Cách Mạng Tháng Tám, Phường 10, Quận 3, do Thánh đường Hồi giáo Ấn Độ Musulman (số 66 Đông Du, phường Bến Nghé, Quận 1) quản lý, để thực hiện dự án đầu tư xây dưng Tuyến tàu điện ngầm số 2 Thành phố Hồ Chí Minh (tuyến Bến Thành – Tham Lương). Ngoài ra, chính quyền và thu hồi thêm 2.227 m2 tại khu đất này để xây dựng trường Trung học cơ sở Lương Thế Vinh – Cơ sở 2.
Ngoài ra, văn bản chính thức của Ban đại diện Cộng đồng Hồi giáo thành phố Hồ Chí Minh đăng tải trên website của tổ chức này khẳng định các chi phí tổ chức di dời mộ phần đã được chính quyền đảm bảo chi trả theo pháp luật. Đồng thời, ban quản trị Thánh đường Hồi giáo Ấn Độ Musulman đã đồng ý trích một phần kinh phí hỗ trợ cho gia đình quản trang là ông HJ Musa Hamit sau khi nghĩa trang chấm dứt hoạt động.
Tổ chức này cũng nói đã đề xuất Thánh đường Hồi giáo Ấn Độ Musulman xem xét hiến tặng khoản tiền bồi thường đối với phần diện tích nhà quàn cho cộng đồng Hồi giáo Phường 10 Quận 3 để có điều kiện tìm kiếm một vị trí khác làm nơi tập trung sinh hoạt tôn giáo cho cộng đồng tín đồ tại đây.
Chúng tôi liên hệ với ông Lý Du Sô, Trưởng Ban đại diện Cộng đồng Hồi giáo thành phố Hồ Chí Minh để có thêm thông tin thì ông này từ chối trả lời.
Chiều nay tôi có việc tiếp cơ quan nhà nước nên chưa có điều kiện tiếp anh đâu. Tôi chưa biết nữa anh. Chúng tôi đang có vấn đề là chuẩn bị tháng Ramadan.
Phúc trình năm 2018 của Ủy Ban Tự do Tôn giáo Quốc tế Hoa Kỳ đề cập đến việc chính quyền Việt Nam lấy đất đai và phá hủy tài sản tôn giáo. Các hành động này được nhận định rằng có thể sách nhiễu hoặc can thiệp vào việc thực hành tôn giáo của người dân.
Dư luận đặc biệt quan tâm đến thông tin từ Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh cho biết Nhà thờ Thủ Thiêm, Dòng Mến Thánh giá Thủ Thiêm bị di dời vì thuộc trong 9 lô đất ở trung tâm khu đô thị mới Thủ Thiêm sẽ được bán đấu giá. Liệu rằng Nhà thờ Thủ Thiêm, Dòng Mến Thánh giá Thủ Thiêm sắp mất trong nay mai?
Thăm dò dư luận
Dư luận và nhiều người Công giáo tại Việt Nam bày tỏ sự hoang mang trước thông tin, được báo chí truyền tải vào ngày 1 tháng 5, về Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh yêu cầu các đơn vị liên quan có phương án di dời những cơ sở tôn giáo tại khu đô thị mới Thủ Thiêm, trong đó có Nhà thờ Thủ Thiêm, Dòng Mến Thánh giá Thủ Thiêm và thu hồi đất của Trường tiểu học Thủ Thiêm, để bàn giao cho nhà đầu tư thi công tuyến đường ven sông và công viên bờ sông đúng tiến độ.
Dư luận không chỉ hoang mang mà còn bức xúc khi một ngày sau đó trong cuộc họp báo, người phát ngôn của Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, ông Võ Văn Hoan cho biết bản đồ quy hoạch Thủ Thiêm bị thất lạc và các bộ ngành có liên quan trong vòng 20 năm qua vẫn chưa tìm thấy bản gốc.
Vào ngày 3 tháng 5, Trưởng Ban tiếp công dân Trung ương, thuộc Thanh tra Chính phủ, ông Nguyễn Hồng Điệp lên tiếng với truyền thông rằng Thành phố Hồ Chí Minh cần sớm trả lời cho người dân biết là không có bản đồ quy hoạch khu đô thị mới Thủ Thiêm vì ngay cả Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước cũng không có.
Dư luận thắc mắc rằng dựa vào đâu mà Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh ra quyết định di dời Nhà thờ Thủ Thiêm, có giá trị lịch sử lâu đời hơn 160 năm, và phải chăng có sự khuất tất ẩn giấu nào liên quan đến quyết định này của Chính quyền thành phố Hồ Chí Minh?
Linh mục An-tôn Lê Ngọc Thanh, thuộc Dòng Chúa Cứu Thế cho rằng Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đang dùng truyền thông để dọn đường dư luận cho ý đồ giải tỏa Nhà thờ Thủ Thiêm, Dòng Mến Thánh giá Thủ Thiêm của họ. Linh mục An-Tôn Lê Ngọc Thanh còn nhấn mạnh truyền thông liên tục đăng tin đồn thổi về Hội thánh Đức Chúa Trời trong thời gian qua cũng nhằm chủ ý này:
“Họ cố tình thổi Hội thánh Đức Chúa Trời, lúc thì gọi như vậy lúc thì gọi là Hội thánh Đức Chúa Trời Mẹ, để cho người ta thấy tôn giáo nói chung và theo tinh thần Ki-tô giáo như Công giáo nói riêng là xấu, bậy bạ khiến cho những người không có tôn giáo ở Việt Nam tin theo và dẫn đến chính quyền quyết định giải tỏa nhà thờ Thủ Thiêm, Dòng Mến Thánh giá Thủ Thiêm được dân chúng ủng hộ bởi vì đó là một thứ đạo tào lao.”
Đạt được mục đích di dời?
Đài RFA ghi nhận Nhà thờ Thủ Thiêm và Tu viện Mến Thánh giá Thủ Thiêm là hai cơ sở tồn tại hơn một thế kỷ tại Thủ Thiêm, thuộc quận 2 thành phố Hồ Chí Minh. Sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, một số ngôi trường của nhà dòng bị Nhà nước trưng thu làm cơ sở giáo dục. Một trường được sử dụng làm trường tiểu học đã bị đập phá và Chính quyền thành phố Hồ Chí Minh thương lượng bồi thường 50 tỷ đồng cho nhà dòng. Tuy nhiên, Dòng Mến Thánh giá Thủ Thiêm cho biết nếu ngôi trường không được chính quyền tiếp tục dùng vào mục đích giáo dục thì hãy trả lại cho nhà dòng và nhà dòng từ chối nhận số tiền bồi thường đó. Một ngôi trường khác đập phá hồi hạ tuần tháng 10 năm 2015, nhưng phải tạm dừng do gặp phải sự phản đối của nhà dòng và dư luận.
Thêm vào đó, nghĩa trang của giáo xứ Thủ Thiêm, rộng hơn 2 héc-ta cũng bị giải tỏa cách nay 2 năm, nhưng Chính quyền đã không đền bù một đồng nào cho nhà thờ. Thông tin mới nhất chúng tôi được nghe từ người phụ trách pháp lý của Nhà thờ Thủ Thiêm và Tu viện Mến Thánh giá Thủ Thiêm là Chính quyền thành phố gây áp lực lên một số vị tại Tòa Tổng Giám mục Thành phố Hồ Chí Minh vận động nhà thờ và Dòng Mến Thánh Giá Thủ Thiêm tự nguyện di dời.
Liên quan đến tin tức Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh yêu cầu các đơn vị liên quan có phương án di dời Nhà thờ Thủ Thiêm và Tu viện Mến Thánh giá Thủ Thiêm vừa được truyền thông loan đi, một nữ tu trong Dòng Mến Thánh giá Thủ Thiêm cho biết không nhận được thông báo chính thức nào từ phía chính quyền. Vị nữ tu này cho biết:
“Cả chục năm nay qua trao đổi (với Chính quyền thành phố Hồ Chí Minh) thì mấy soeur nói cứ để nguyên hiện trạng như vậy, mấy soeur không đồng ý. Trước sau mấy soeur vẫn giữ lập trường như thế. Còn báo chí đăng thì kệ họ cứ đăng vì đó là quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí. Cho đến bây giờ vẫn chưa có gì hết.”
Giáo dân Giuse-Cao Thăng Ca, người người phụ trách pháp lý của Nhà thờ Thủ Thiêm và Tu viện Mến Thánh giá Thủ Thiêm, khẳng định với RFA rằng không có việc di dời xảy ra vì:
“Thực chất nhà thờ Thủ Thiêm và Dòng Mến Thánh giá Thủ Thiêm theo quy hoạch của thành phố Hồ Chí Minh đến giờ phút này vẫn còn được phép tồn tại. Hiện nay vấn đề pháp lý về quy hoạch đối với hội dòng và nhà thờ không thể chối cãi và phủ nhận được. Nếu bất kỳ một người nào muốn tìm thông tin về quy hoạch về Nhà thờ Thủ Thiêm và Dòng Mến Thánh giá Thủ Thiêm chỉ cần vào trang web ‘Quy hoạch thành phố Hồ Chí Minh’ thì thấy bản vẽ cho đến năm 2018 nhà thờ và nhà dòng vẫn tồn tại. Mới nhất đây, ông Chủ tịch thành phố Hồ Chí Minh đồng ý cho công ty của Hàn Quốc là Công ty Lotte để đầu tư làm khu lõi trung tâm thành phố-khu thành phố văn minh, thì trong bản vẽ này vẫn vẽ nhà thờ và nhà dòng tồn tại.”
Ông Cao Thăng Ca cho biết thêm có khoảng 3000 giáo dân tại giáo xứ Thủ Thiêm và hiện chỉ còn khoảng 400 đến 500 giáo dân vì số còn lại đã bị giải tỏa, di dời. Tuy nhiên, các gia đình giáo dân vẫn kiên trì đòi công lý, bảo vệ đất đai nhà cửa của họ và Nhà thờ Thủ Thiêm cùng Dòng Mến Thánh giá Thủ Thiêm.
“Hiện nay Cha xứ là Cha Lê Đăng Niêm, mặc dù sức khỏe của Ngài rất kém do bị tai biến nhưng Ngài sẵn sàng hy sinh tính mạng để bảo vệ tài sản, bảo vệ đoàn chiên. Ngài là tấm gương sáng cho giáo dân noi theo. Thành ra, chúng tôi cũng cương quyết gìn giữ và bảo vệ được nhà thờ, không cho bất kỳ một thế lực hay nhóm lợi ích nào xâm hại đến nhà thờ.”
Đài Á Châu Tự Do cũng ghi nhận truyền thông mạng xã hội mấy ngày qua tiếp tục có những ý kiến gửi đến Chính quyền thành phố Hồ Chí Minh cần phải gìn giữ Nhà thờ Thủ Thiêm, Dòng Mến Thánh giá Thủ Thiêm vì đó không chỉ là công trình tôn giáo mang giá trị lịch sử và giá trị kiến trúc nghệ thuật mà còn là biểu tượng nối liền quá khứ và hiện tại của thành phố.
Hình minh họa. Người Việt theo Công giáo tại nhà thờ Thái Hà thắp nến cầu nguyện trong một vụ tranh chấp đất đai với chính quyền địa phương ở Hà Nội hôm 25/4/2009.
Ỷ Lan
Hội đồng Nhân quyền LHQ đang họp khoá thứ 37 tại Điện Quốc Liên ở Genève từ ngày 26 tháng 2 đến ngày 23 tháng 3. Hàng trăm đại biểu các chính phủ quốc gia thành viên và tổ chức Phi Chính phủ khắp năm châu về tham dự để theo dõi, thảo luận, báo cáo tình hình nhân quyền trên thế giới.
Vấn đề Tự do tôn giáo, tín ngưỡng được đặc biệt quan tâm tại khoá họp. Đầu tuần này, Tiến sĩ Ahmed Shaheed, Báo cáo viên Đặc biệt LHQ về Tự do Tôn giáo đã công bố tại hội trường bản Phúc trình Thường niên nhan đề « Quan hệ giữa Nhà nước và Tôn giáo cùng tác động của quan hệ này cho Tự do Tôn giáo hay Tín ngưỡng » .
Hôm thứ ba, mồng 6 tháng 3, Đại sứ Liên Âu tại LHQ chủ toạ buổi ra mắt tổ chức « Diễn Đàn học hỏi Tự do Tôn giáo hay Tín ngưỡng – The Freedom of Religion or Belief Learning Platform », là sáng kiến của Mạng lưới Bắc Âu về Tự do Tôn giáo với 44 tổ chức thành viên, trong số này có « Uỷ ban Bảo vệ Quyền Làm Người Việt Nam » và « Phòng Thông tin Phật giáo Quốc tế ». Mục tiêu của tổ chức nhằm cung cấp các tài liệu thông tin, videos… giúp cho mọi cá nhân hay tổ chức có đủ tư liệu toàn diện để lấy quyết định hoạt động, suy nghĩ và thăng tiến tự do tôn giáo hay tín ngưỡng cho mọi người. Báo cáo viên Đặc biệt LHQ về Tự do Tôn giáo ca ngợi sáng kiến này là một « bước tiến khổng lồ » trong việc giáo dục nhân quyền và tự do tôn giáo.
Khi các quốc gia sử dụng luật pháp để giữ vững hoà bình giữa các cộng đồng, họ không biết rằng đã làm tổn hại tự do, và vi phạm quyền tự do tôn giáo hay tín ngưỡng của người dân.
Xin mời quý thính giả theo dõi cuộc phỏng vấn Báo cáo viên Đặc biệt LHQ về Tự do Tôn giáo, Tiến sĩ Ahmed Shaheed, để hiểu thêm tình hình tự do tôn giáo trên thế giới và tại Việt Nam.
Ỷ Lan : Thưa Tiến sĩ Ahmed Shaheed, Phúc trình thường niên của Tiến sĩ trước Hội đồng Nhân quyền LHQ đặt trọng tâm vào quan hệ giữa Nhà nước và Tôn giáo cùng tác động của quan hệ này cho sự bảo vệ tự do tôn giáo. Xin Tiến sĩ có thể giải thích rộng hơn vấn đề này ?
Ahmed Shaheed : Có ba mẫu Nhà nước và Tôn giáo phát triển nhiều thế kỷ qua. Mẫu thứ nhất, là mối quan tâm chính để gìn giữ hoà bình tôn giáo. Mẫu lịch sử này cho thấy, dù vị Hoàng tử hay Người cầm quyền theo một đức tin nào, thì toàn thể quốc gia ấy quy phục theo cùng niềm tin. Mục tiêu của mẫu mực này nhằm bảo đảm nền hoà bình cho thần dân. Một mẫu khác hiện hữu chừng 100 năm qua, là « mẫu bảo vệ » cho giới thiểu số. Tiêu điểm nhằm lo liệu bảo vệ các nhóm tôn giáo thiểu số, điều này có nghĩa là không công nhận nhân dân có quyền thay đổi tôn giáo. Ngày nay thì chúng ta có mẫu nhân quyền phổ quát, sự khác biệt với các mẫu kia, là từ điểm xuất phát, quyền tự do tôn giáo hay tín ngưỡng là quyền của mỗi cá nhân. Tự do tôn giáo là quyền sở hữu của mọi cá nhân, bất chấp tới niềm tin, bất chấp việc người này muốn thay đổi hay không niềm tin của mình. Vì vậy, khi các quốc gia sử dụng luật pháp để giữ vững hoà bình giữa các cộng đồng, họ không biết rằng đã làm tổn hại tự do, và vi phạm quyền tự do tôn giáo hay tín ngưỡng của người dân.
Ỷ lan : Việt Nam vừa thông qua Luật Tín ngưỡng và Tôn giáo có hiệu lực kể từ tháng giêng vừa qua. Nhà cầm quyền nói Luật này bảo vệ tự do tôn giáo, nhưng tôn giáo nói đây ám chỉ các cộng đồng tôn giáo đã đăng ký hay được Nhà nước thừa nhận. Theo Tiến sĩ thì Nhà nước có quyền giới hạn sự thừa hưởng tự do tôn giáo hay tín ngưỡng cho các tôn giáo được Nhà nước công nhận hay không ?
Ahmed Shaheed : Các quốc gia phải hiểu rằng nhân quyền không thể bắt đầu với sự thừa nhận của Nhà nước. Như tôi đã nói trong Phúc trình của tôi, sự thừa nhận của Nhà nước không thể là bước khởi đầu cho tự do tôn giáo hay tín ngưỡng. Trước hết mọi quốc gia phải công nhận, rằng bất cứ ai đều được hưởng quyền tư do tôn giáo. Sự thừa nhận của Nhà nước chỉ là quy trình giúp việc bảo vệ quyền này, chứ không là ngược lại. Trong các quốc gia mà luật pháp thừa nhận tôn giáo nào đó, rồi siết cổ thái quá tôn giáo khác, rõ ràng như thế là vi phạm quyền bình đẳng của mọi người. Tự do tôn giáo hay tín ngưỡng thực sự, là khi quốc gia cung cấp sự bảo đảm không kỳ thị, bằng sự đối xử bình đẳng với mọi người, đồng thời bảo đảm tự do, để mọi người có đủ không gian phát biểu ý kiến và niềm tin họ theo. Các quốc gia phải hoàn tất cán cân thăng bằng giữa bình đẳng và tự do, chứ không là nhảy từ thái cực này tới thái cực kia. Công tác chỉ hoàn thành khi tự do và bình đẳng được bảo đảm.
Ỷ Lan : Trong bản Phúc trình, Tiến sĩ nói rằng “Tôn trọng tự do tôn giáo gắn liền chặt chẽ với mức độ khoan dung và sự tôn trọng tính đa dạng trong xã hội », Tiến sĩ cũng nói « Các nhân quyền khác như tự do biểu đạt hay tự do lập hội không thể nẩy nở khi tự do tôn giáo bị vi phạm ». Việt Nam là quốc gia độc đảng, chẳng bao giờ chấp nhận tính đa dạng trong xã hội. Trong hoàn cảnh như vậy, theo Tiến sĩ, tự do tôn giáo hay tín ngưỡng có thể được tôn trọng hay không ?
Ahmed Shaheed : Như chị biết, Tự do tôn giáo hay tín ngưỡng là một quyền mở rộng, vì vậy tôn trọng tự do tôn giáo hay tín ngưỡng đặt nền tảng cho sự tôn trọng nhân quyền, tự nó đã mang tính đa nguyên và dân chủ. Đồng thời sẽ không có tự do tôn giáo hay tín ngưỡng, nếu nhân quyền và các tự do dân chủ bị khước từ. Nói cách khác, nếu có những hạn chế về tự do biểu đạt, tự do hội họp và lập hội, vi phạm quyền riêng tư cá nhân, lạm dụng quyền phụ nữ và thiếu vắng sự bình đẳng, tất nhiên tự do tôn giáo hay tín ngưỡng sẽ không bao giờ được tôn trọng. Có một số điều kiện mà các quốc gia phải bảo đảm để bảo vệ thực sự cho tự do tôn giáo hay tín ngưỡng.
Các nghiên cứu toàn cầu đều đặt Việt Nam vào danh sách 10 quốc gia trên thế giới có thái độ vô cùng tiêu cực đối với tự do tôn giáo hay tín ngưỡng trong lĩnh vực công cộng hay tư nhân.
Thứ nhất, quốc gia phải duy trì một « khoảng cách xa » với tôn giáo trên lĩnh vưc pháp luật và chính sách công cộng – không nên ban hành các sắc luật căn cứ trên các giáo điều tôn giáo, cũng như không sử dụng luật pháp để xâm lấn vào nội bộ tôn giáo.
Thứ hai, quốc gia phải phát triển pháp quyền, như vậy nhân quyền và tự do tôn giáo sẽ được khung pháp lý bảo vệ.
Thứ ba, dù theo đúng pháp luật hiện hữu, nhưng phải được bao gồm theo sự cam kết chính trị, tính đa nguyên chính trị, sự đa dạng, tôn trọng tính sai khác của con người.
Đây là sự hằn sâu những giá trị, chính sách và thực tiễn, và phải tuân thủ các giá trị nhân quyền phổ quát, nếu không, sẽ chẳng bao giờ có tự do tôn giáo thực hữu.
Ỷ Lan : Tiến sĩ đánh giá như thế nào về tình trạng tự do tôn giáo tại Việt Nam ?
Ahmed Shaheed : Nếu chị nhìn vào cơ sở dữ liệu trong công tác của Báo cáo viên Đăc biệt về Tự do tôn giáo suốt thập niên qua, chị sẽ thấy Việt Nam là một trong 5 quốc gia có số lượng thông báo vi phạm tự do tôn giáo cao nhất. Sự kiện Việt Nam thu hút mối quan tâm lớn của các Báo cáo viên Đặc biệt LHQ về Tự do tôn giáo, cho thấy mối quan tâm nghiêm trọng tại quốc gia này. Trong bản Phúc trình của tôi, tôi nêu ra những quốc gia có thái độ tiêu cực đối với tôn giáo hay với một số tôn giáo nào đó, nên đã giới hạn các tự do dân sự — thì Việt Nam rơi vào phạm trù này. Cũng vậy, các nghiên cứu toàn cầu đều đặt Việt Nam vào danh sách 10 quốc gia trên thế giới có thái độ vô cùng tiêu cực đối với tự do tôn giáo hay tín ngưỡng trong lĩnh vực công cộng hay tư nhân.
Home
Tại sao phải giết TT Ngô Đình Diệm?